📘 NHIỆT KẾ THỦY NGÂN TRUNG QUỐC DẢI 0–600 °C TRONG NGÀNH CÔNG NGHIỆP

1️⃣ Giới thiệu

Nhiệt kế thủy ngân dải 0–600 °C là thiết bị đo nhiệt độ dạng thủy tinh truyền thống sử dụng thủy ngân (Hg) làm chất giãn nở trong ống mao dẫn để xác định nhiệt độ. Trong công nghiệp, loại có dải đo rộng lên đến 0–600 °C thường được dùng để theo dõi các quá trình nhiệt độ cao như nung, sấy, gia nhiệt trong lò, nồi hơi hay các thiết bị sản xuất chịu nhiệt. 

Mặc dù trong nhiều ngành hiện đại các cảm biến điện tử, thermocouple hay PT100 được sử dụng phổ biến, nhiệt kế thủy ngân vẫn còn giá trị trong một số ứng dụng truyền thống, cần hiển thị trực quan và không cần nguồn điện. 

2️⃣ Cấu tạo & nguyên lý hoạt động

📍 Cấu tạo chính

Một nhiệt kế thủy ngân công nghiệp dải 0–600 °C gồm:

• Ống thủy tinh chịu nhiệt: thường làm từ thủy tinh borosilicate, chịu nhiệt cao và phản ứng nhiệt tốt.
• Thủy ngân (Hg): chất lỏng giãn nở theo nhiệt độ để hiển thị trên thang chia độ.
• Thang chia độ 0–600 °C: được in/chạm trực tiếp trên ống để đọc giá trị nhiệt độ.
• Bầu thủy ngân (bulb): phần phình chứa lượng thủy ngân tiếp xúc đầu đo.
• Chân ren & vỏ bảo vệ (inox, đồng): dùng để gắn vào đường ống, bồn chứa hoặc lắp cố định trong thiết bị. 

📍 Nguyên lý

Khi nhiệt độ môi trường tăng → thủy ngân giãn nở → đi lên trong ống mao dẫn → dừng tại vị trí trên thang nhiệt ứng với giá trị nhiệt độ; khi nhiệt giảm thủy ngân co lại → cột thủy ngân lùi xuống. Nguyên lý này dựa trên định luật giãn nở nhiệt của chất lỏng.

3️⃣ Ứng dụng trong công nghiệp

Nhiệt kế thủy ngân dải 0–600 °C được sử dụng rộng rãi trong các môi trường sản xuất nhiệt độ cao, cụ thể:

🔹 Gia công nhiệt & luyện kim

• Theo dõi nhiệt độ trong lò nung, xử lý nhiệt chi tiết kim loại.
• Đo nhiệt độ trong bể nung, lò nhiệt luyện để đảm bảo quy trình đạt yêu cầu chất lượng sản phẩm.

🔹 Hóa chất & dầu khí

• Giám sát nhiệt độ phản ứng, nhiệt phân và các bồn gia nhiệt.
• Đo nhiệt trong hệ thống trao đổi nhiệt, bể nóng chảy hoặc đường ống chất lỏng nóng.

🔹 Lò hơi, lò đốt & thiết bị nhiệt

• Kiểm tra nhiệt độ trong lò hơi, lò sấy, lò bánh kẹo, lò nung gốm.
• Làm chỉ thị tại các vị trí cần giám sát trực quan. 

🔹 Công nghiệp sản xuất truyền thống

• Trong các nhà máy vẫn dùng thiết bị cơ khí cơ bản không yêu cầu tự động hoá cao.
• Đo kiểm tra, đối chiếu nhiệt độ khi hiệu chuẩn thiết bị, kiểm tra mẫu thử. 

4️⃣ Ưu điểm nổi bật

✅ Không cần nguồn điện: hoạt động hoàn toàn cơ học, phù hợp môi trường không có điện. 
✅ Đọc nhiệt trực quan: thang chia độ rõ ràng, dễ quan sát bằng mắt thường. 
✅ Hiệu quả ổn định: hoạt động bền bỉ nếu môi trường không quá khắc nghiệt.
✅ Chi phí đầu tư thấp: so với cảm biến điện tử hoặc hệ thống tự động hoá.
✅ Dải đo rộng: tới 600 °C phù hợp nhiều quy trình nhiệt độ cao. 

5️⃣ Hạn chế & rủi ro

⚠ Thủy ngân độc hại: nếu ống bị vỡ, thủy ngân có thể gây ô nhiễm và ảnh hưởng sức khỏe rất nghiêm trọng. 

⚠ Độ chính xác giới hạn: sai số điển hình khoảng ±1–±2 % toàn dải, kém so với cảm biến kỹ thuật số cao cấp.

⚠ Dễ vỡ, cần bảo vệ: môi trường rung lắc mạnh, va đập có thể gây hỏng ống thủy tinh.

⚠ Đọc chậm hơn cảm biến điện tử: thủy ngân cần thời gian cân bằng nhiệt lâu hơn cảm biến nhanh. 

6️⃣ Tiêu chuẩn kỹ thuật & chọn lựa

Khi mua/ứng dụng nhiệt kế thủy ngân dải 0–600 °C trong công nghiệp, cần xem xét:

🔹 Độ chính xác: thông thường ±1–±2 % toàn dải. 
🔹 Chiều dài que đo: phù hợp với vị trí cần đo (50–2000 mm). 
🔹 Vật liệu thân & chân ren: inox 316 hoặc đồng để chống ăn mòn, chịu nhiệt. 
🔹 Kiểu lắp: chân thẳng, chân vuông hoặc góc cần lựa chọn theo yêu cầu lắp đặt. 
🔹 Bảo vệ ống: dùng thermowell/inox bảo vệ khi lắp vào môi trường rung/vibrations mạnh. 

7️⃣ An toàn & xử lý khi sự cố

✔ Môi trường làm việc: luôn trang bị PPE (găng tay chịu nhiệt, kính bảo hộ).
✔ Ống vỡ: không quét/vacuum trực tiếp; dùng bộ kit thu gom thủy ngân theo quy trình an toàn môi trường. 
✔ Bảo quản: giữ nhiệt kế nơi khô ráo, tránh va đập mạnh.
✔ Thay thế dần: ở nhiều hệ thống hiện đại nên chuyển sang cảm biến điện tử để giảm rủi ro. 

8️⃣Kết luận

🔎 Nhiệt kế thủy ngân Trung Quốc dải 0–600 °C là một giải pháp đo nhiệt đơn giản, chi phí thấp và trực quan cho nhiều ứng dụng công nghiệp truyền thống có nhiệt độ cao. Tuy nhiên, do rủi ro thủy ngân độc hại và độ chính xác hạn chế, thiết bị này ngày càng được thay thế bởi cảm biến điện tử trong các hệ thống tự động hoá và yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động.

Xem thêm: Đồng hồ đo nhiệt độ Wise T210, đồng hồ nhiệt độ Wise T114, công tắc áp suất Danfoss KP36, đồng hồ đo nhiệt độ Wise T210, đồng hồ nhiệt độ Wise T114, công tắc áp suất KP36, Van một chiều lá lật Đài Loan, van bướm tay quay Arita, van cổng ty chìm Arita, van bướm tay gạt Arita, van cổng ty chìm Trung Quốc, công tắc dòng chảy HFS25, đồng hồ áp lực Wika 213.53